"Bieganie 80/20. Zwolnij na treningu, by przyspieszyć na zawodach" [RECENZJA]

Za tajemniczą formułą "Bieganie 80/20" kryje się program treningowy, według którego, aby biegać szybciej, trzeba... biegać wolniej! Zaskakujące? Matt Fitzgerald udowadnia, że przede wszystkim skuteczne.

Biegowe ciekawostki, porady i newsy. Śledź nas na Facebooku i Twitterze @PolskaBiega

Matt Fitzgerald to uznany specjalista w zakresie żywienia sportowców. Jest autorem kilku książek, m.in. "Waga startowa" i "Książka kucharska dla aktywnych". Tym razem na jego warsztat trafiły zagadnienia nie dietetyczne, a czysto treningowe. Efekt? Bardzo dobra książka dla biegaczy, prezentująca przemyślaną, spójną koncepcję treningu.

80/20 - rewolucja czy ewolucja treningu?

Tytułowe 80 i 20 to proporcje, którymi powinien charakteryzować się w prawidłowo ułożony plan treningowy - według autora 80% czasu treningu powinniśmy poświęcać na bieg o niskiej intensywności, pozostałe 20% na biegi o intensywności średniej i wysokiej. Choć może się to wydawać zaskakujące, właśnie w ten sposób trenują biegacze ze światowej czołówki. Jako przykłady skuteczności metody 80/20 Fitzgerald przedstawia Paulę Radcliffe i Mo Faraha - bez wątpienia jednych z najlepszych biegaczy długodystansowych ostatnich lat.

Na początku Matt Fitzgerald opisuje pokrótce zmianę metod treningowych na przestrzeni lat. Dzięki temu jasno wykazuje, że formuła 80/20 nie jest dziwacznym pomysłem trenera-szarlatana, ale efektem ewolucji - w sporcie wyczynowym dochodzono do niej przez lata eksperymentów. Autor powołuje się nie tylko na przykłady ze świata biegowego. Pisze również o kolarzach, narciarzach czy wioślarzach - przedstawicielach innych dyscyplin wytrzymałościowych. W ich przypadku również okazywało się, że najlepsze efekty przynosił trening, w którym ok. 80% czasu poświęcano na ćwiczenia z niską intensywnością. Ogromną wartością pierwszej - teoretycznej - części książki jest wielość badań, które przeprowadzono w celu zbadania skuteczności metody 80/20. Matt Fitzgerald omawia je i na cierpliwie tłumaczy jakie mechanizmy fizjologiczne wykorzystywane w treningu 80/20 determinują wyniki w zawodach.

BIEGASZ? CZYTAJ! PRZEGLĄD KSIĄŻEK O BIEGANIU

Autor przekonuje, że większość biegaczy-amatorów za dużo czasu poświęca na treningi z intensywnością umiarkowaną, tym samym ograniczając swój sportowy rozwój. Zamiast tego, powinni znacznie więcej biegać naprawdę powoli i wpleść do swojego treningu zadania z intensywnością wysoką. W dużym uproszczeniu - błąd wielu zawodników polega na tym, że wolne rozbiegania biegają za szybko, a mocne akcenty - za wolno. W efekcie większość czasu spędzają w strefie umiarkowanej - nie dającej ogromnych efektów, a mocno obciążającej organizm. Jest to, na marginesie, podejście zbieżne z refleksjami kilku polskich trenerów młodego pokolenia.

Fitzgerald nie poprzestaje jednak na teoretycznych rozważaniach. Podaje proste, ale skuteczne metody monitorowania intensywności treningu. Pisze o sygnałach, które wysyła nam organizm, gdy zaczynamy wychodzić poza strefę niskiej intensywności. W książce doskonale opisane są wzajemne zależności między trzema najpopularniejszymi metodami monitorowania intensywności - tempem, tętnem i odczuwanym wysiłkiem. Autor w przystępny sposób tłumaczy kiedy korzystać z której metody i jak można je wzajemnie uzupełniać.

Rusz się!

Ostatnia, choć obszerna część książki to szczegółowe omówienie poszczególnych środków treningowych stosowanych w metodzie 80/20 i gotowe plany ułożone na ich bazie. Jest ich wiele - opisano dystanse od 5 km do maratonu, każdy na 3 poziomach zaawansowania. Na samym końcu zawarto wskazówki dotyczące wykorzystania formuły 80/20 w treningu triathlonowym czy ukierunkowanym na utratę wagi.

"Bieganie 80/20. Zwolnij na treningu, by przyspieszyć na zawodach"

Forma nie nadąża za treścią

Choć autor książki spisał się na medal, nie można powiedzieć tego samego o tłumaczu. Książka aż roi się od błędów. Czytając ją miałem wrażenie, że została przetłumaczona przez kogoś, kto o sporcie (a w szczególności bieganiu) nie ma zielonego pojęcia. Terminy od lat funkcjonujące w sporcie, mające swoje określone znaczenia w biegowym żargonie zostały nieudolnie przełożone na język polski. Angielski termin cross training to w polskiej nomenklaturze trening uzupełniający lub ogólnorozwojowy, ale z pewnością nie "krzyżowy", jak twierdzi tłumacz. Dziwnie czyta się o "30-minutowych przebieżkach". Liczne kalki językowe z angielskiego i błędy dotyczą też nazw dyscyplin przywoływanych w książce - w Polsce mówimy o narciarstwie biegowym, a nie przełajowym (ang. cross-country skiing), a wioślarstwo to nie to samo co kajakarstwo.

Nie popisała się także korekta - o ile literówki można wybaczyć, o tyle informacja o "maratonistach i maratonistkach" (sic!) wzbudza uśmiech. Błędy w tabelach, niekonsekwencja w używaniu jednostek (dystans raz w milach, raz w kilometrach) i używanie skrótów nieistniejących w języku polskim (5 kilometrów to po polsku 5 km, a nie 5K) nie poprawiają sytuacji.

Podsumowanie

Książka Matta Fitzgeralda "Bieganie 80/20. Zwolnij na treningu, by przyspieszyć na zawodach" to bardzo wartościowa książka o treningu, z której wiedzę wynieść mogą biegacze niezależnie od poziomu zaawansowania. Otwiera ona oczy na zagadnienia często ignorowane przez zawodników, a porady mają wymiar bardzo praktyczny. Z pewnością nie jest to książka, która raz przeczytana wyląduje na półce na stałe. Tym bardziej szkoda, że pozycja tak dobra merytorycznie została potraktowana po macoszemu pod względem edytorskim.

Komentarze (1)
"Bieganie 80/20. Zwolnij na treningu, by przyspieszyć na zawodach" [RECENZJA]
Zaloguj się
  • wydawncitwoaha

    0

    Dziękując za obszerną recenzję książki, chciałbym odnieść się do sprawy jakości wykonanego przeze mnie tłumaczenia. Oczywiście nie jestem (niestety!) nieomylny i w tekście można pewnie znaleźć błędy, jednak przytoczone w recenzji kwestie terminologiczne wynikały często ze świadomej decyzji, nie z przypadku czy niewiedzy.
    Cross training u Fitzgeralda to coś zupełnie innego niż nasz trening ogólnorozwojowy czy uzupełniający. Trening ogólnorozwojowy jest nastawiony na wyrabianie cech sportowych o charakterze – nomen omen – ogólnym w odróżnieniu od kształtowania cech specyficznych dla uprawianej dyscypliny sportu. Z kolei trening uzupełniający dotyczy wyrabiania cech sportowych o charakterze drugoplanowym w uprawianej dyscyplinie lub nieobjętych treningiem podstawowym. Tymczasem cross training (jak wyjaśnia sam autor) to forma „treningu zastępczego” – wyrabianie TYCH SAMYCH cech, ale INNYMI METODAMI niż w treningu podstawowym. Z tego względu zastosowanie utartego polskiego terminu o innym znaczeniu wprowadzałoby w błąd. Na dodatek autor obszernie wyjaśnia, co rozumie przez „trening krzyżowy”, więc czytelnik nie powinien mieć trudności z uchwyceniem znaczenia tego terminu.
    W sprawie narciarstwa przełajowego decyzja miała charakter „estetyczny”. Nazwa ta występuje w języku polskim jako rzadziej używany synonim narciarstwa biegowego, a w książce, w której roi się od biegania, biegów i biegaczy, chciałem po prostu uniknąć kolejnej powtórki.
    Zapis 5K, 10K coraz częściej występuje w polskich tekstach o bieganiu. „K” czyli „kilo-„ (tysiąc) jest też obecne w szerszym użyciu w formie pisanej (np. To mnie kosztowało 3K), rozpowszechniając się – podobnie jak w innych językach – pod wpływem terminologii informatycznej. Język jest bytem żywym i rozwija się.
    W odniesieniu do zawodników biegających maratony pisałem oczywiście "maratończycy" – z wyjątkiem jednego przypadku, gdy w relacji z pewnego badania naukowego chodziło o wyraźne zaznaczenie, że mamy do czynienia z mężczyznami i kobietami. Rzeczywiście może lepiej byłoby ująć tych „maratonistów” i „maratonistki” w cudzysłów.
    Natomiast zrównanie wioślarstwa z kajakarstwem = mea culpa…
    Generalnie chciałbym jednak podkreślić, że szczerze staramy się w Wydawnictwie Aha! o zachowanie możliwie wysokiej jakości opracowania tekstów i często to, co może razić jako niezgodne z powszechnie przyjętym zwyczajem, jest świadomym zabiegiem, mającym swoje uzasadnienie.
    Dariusz Rossowski

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX