Poznaj swoje stopy!

Zastanawialiście się kiedyś, jak zbudowana jest stopa człowieka? W wyniku jakich procesów wyewoluowała akurat do takiego kształtu? I najważniejsze - co z tego wynika dla biegaczy?

Tekst pochodzi z bloga 5palcow.pl

Ewolucja

Trochę teorii na początek Otóż stopa to w anatomii człowieka najbardziej obwodowa część kończyny dolnej. Zarówno stopa jak i ręka są pod względem budowy tworami homologicznymi, jednak w związku z odrębną funkcją są zasadniczo różnie ukształtowane. Główną funkcją stopy jest udział w poruszaniu się (funkcja podporowo-nośna i lokomocyjna). Budowa stopy jest swoista dla człowieka w związku z jego pionową postawą. Hipoteza, że pierwotnie stopa była narządem chwytnym, który u człowieka dopiero przekształcił się w narząd podpory, nie jest pewna.

Wszystkie małpy człekokształtne mają stopę chwytną, z przeciwstawnym paluchem, ustawionym pod kątem do osi długiej stopy. Jest on też znacznie krótszy od pozostałych palców. Połączenie więzadłowe i stawowe kości stopy jest u nich luźniejsze i umożliwia wskutek tego wydatniejszą ruchomość w stawach. Dla człowieka poruszającego się po ziemi funkcja chwytna stopy byłaby zupełnie nieprzydatna.

Odwiedziony paluch byłby przeszkodą, a w szybszym biegu nawet wielkim utrudnieniem. W porównaniu do chwytnej ręki stopa oporowa człowieka wykazuje silniejszy rozwój stępu w stosunku do nadgarstka, osiągający połowę długości całej stopy, słabszy zaś rozwój paliczków.

 

Stopa człowieka i szympansarys. 5palcow.pl

 

Jako całość tworzy stopa mocne i sprężyste sklepienie, dostosowane do dźwigania ciężaru ciała.

"Ludzka stopa jest machiną o mistrzowskiej konstrukcji oraz dziełem sztuki" - Leonardo da Vinci

Kształt ludzkiej stopy rozwijał się od zarania wieków, kiedy to pierwotna budowa stopy pojawiła się u płazów, które zaczęły żyć na lądzie. Stopa to organ występujący tylko u naczelnych. Ma wiele funkcji, z których najważniejszą jest zapewnienie kontaktu z gruntem, po którym się poruszamy, chodzimy, biegamy, skaczemy. Anatomicznie oznaczamy stopę jako dolną część kończyny, usytuowaną pod kostką. Podstawą dla ludzkiej stopy są kości łączące się w stawach. Stawy są wzmocnione wiązadłami, a ich ruch obsługują mięśnie. Powierzchnię stopy pokrywa skóra, w której znajduje się wiele czułych nerwów oraz gruczołów potowych. Paznokcie chronią końcówki palców przed okaleczeniem.

Kości stopy

Kości stopy dzielimy na:

Kości stępu

Kości śródstopia

Kości palców

Do kości stępu zalicza się kość skokową, kość piętową, kość łódkowatą, trzy kości klinowate i kość sześcienną.

Kości śródstopia jest pięć i należą do nich kości długie. W każdej z nich wyróżnia się podstawę, trzon i główkę. Kość śródstopia I jest najgrubsza. Na podeszwowej stronie głowy leżą dwie małe oddzielne kostki, zwane trzeszczkami. Podstawa V kości śródstopia jest wydłużona w kierunku bocznym, tworząc guzowatość V kości śródstopia.

Kości palców stopy składają się z paliczków. Paluch ma 2 paliczki, pozostałe palce składają się z 3 paliczków.

 

Stopa - budowarys. 5palcow.pl

 

Łącznie stopa składa się z aż 26 kości otoczonych mięśniami o łącznej długości około 5,7m, 107 mięśni, żył, tętnic, nerwów o całkowitej długości 1,6km oraz setek tysięcy gruczołów potowych. Duży palec składa się z dwóch paliczków, pozostałe cztery z trzech. 52 kości, które znajdują się razem w obydwu stopach stanowi 1/4 kości w całym ciele.

Stawy stopy i ich czynności

W stopie znajduje się 5 grup stawów. Są to:

Staw skokowo-piętowo-łódkowaty.

Kość skokowa łączy się z kością piętową. Głowa kości skokowej przylega do wklęsłej powierzchni kości łódkowatej. Torebka stawowa przyczepia się w sąsiedztwie brzegów powierzchni stawowych. Obie części tego stawu biorą udział w ograniczonych ruchach odwracania i nawracania stopy. Odwracanie polega na unoszeniu przyśrodkowego brzegu stopy. W czasie nawracania brzeg przyśrodkowy stopy opuszcza się a unosi brzeg boczny.

Staw poprzeczny stępu (zwany dawniej stawem Choparta)

Składa się ze stawów skokowo-łódkowatego i piętowo-sześciennego. W stawie tym odbywają się złożone ruchy odwracania i przywodzenia oraz nawracania połączonego z odwodzeniem przedniej części stopy.

Stawy stępowo-śródstopne

Ruchy w tych stawach polegają na niewielkich wzajemnych przesunięciach kości.

Stawy śródstopno-paliczkowe

Łączą głowy kości śródstopia z wklęsłymi powierzchniami podstaw paliczków. Torebki stawowe wzmacniają więzadła poboczne. W stawach zachodzą ruchy zginania i prostowania palców oraz w mniejszym zakresie przywodzenia i odwodzenia.

Stawy międzypaliczkowe stopy

Łączą poszczególne członki palców. Stawy te należą do stawów jednoosiowych, w których występują ruchy zginania i prostowania.

Mięśnie stopy

Mięśnie podeszwowe stopy dzielą się na trzy grupy: Przyśrodkowo leżącą grupę mięśni kłębu palucha, boczną mięśni kłębu palca V i grupę środkową.Na grzbiecie stopy znajdują się jedynie dwa cienkie mięśnie. Prostownik krótki palców i prostownik krótki palucha rozpoczynają się na kościach stępu. Ich ścięgna wplatają swoje włókna w rozcięgna grzbietowe palców i palucha.

W skład mięśni kłębu palucha wchodzi mięsień odwodziciel palucha. Leży on po stronie przyśrodkowej stopy i odwodzi paluch od palca II. Mięsień zginacz krótki palucha przymocowuje się do paliczka podstawowego. Zgina paluch w stawie śródstopno-palcowym. Mięsień przywodziciel palucha ma głowę poprzeczną i skośną. Jako całość przywodzi paluch do palca II. Głowa poprzeczna współdziała w czynnym kształtowaniu poprzecznego sklepienia stopy.

Mięśnie kłębu palca V są znacznie słabsze od mięśni kłębu palucha. Należą do nich odwodziciel, zginacz i przeciwstawiasz palca V.

Do grupy mięśni środkowych należy zginacz krótki palców. Biegnie on od guza piętowego, a kończy czterema rozczepionymi ścięgnami na podstawach środkowych paliczków II-V palców. Mięsień zgina palce i wzmacnia sklepienie podłużne stopy.

Współdziała z nim mięsień czworoboczny podeszwowy, biegnący od kości piętowej do bocznego brzegu ścięgna długiego zginacza palców. Pozostałe mięśnie grupy środkowej to mięśnie międzykostne i mięśnie glistowate. Są one słabiej rozwinięte niż w kończynie górnej i spełniają podobna do nich czynność.

 

Wady stóp i rola Vibram Fivefingers

Najczęstszymi wadami w obrębie stóp są:

a) stopa płaska - stopa, w której doszło do obniżenia sklepienia podłużnego i ustawienia w nawróceniu kości stępu;

b) stopa koślawa - stopa, w której pięta ulega skręceniu na zewnątrz i opiera się o podłoże brzegiem przyśrodkowym;

c) stopa wydrążona - stopa o podwyższonym sklepieniu podłużnym i skróconą odległością między guzem piętowym a głowami kości śródstopia.

Płaskostopie

Jest to wada kończyn dolnych polegająca na obniżeniu łuków wysklepiających stopę. W prawidłowych warunkach stopa opiera się o podłoże trzema punktami: piętą, głową pierwszej i głową piątej kości śródstopia. Pomiędzy wymienionymi elementami przebiegają trzy główne łuki stopy: podłużny przyśrodkowy, podłużny boczny i poprzeczny przedni. Obniżenie tych łuków prowadzi do płaskostopia.

Pod względem lokalizacji spłaszczenia stopy rozróżniamy:

a) stopy płaskie podłużnie z koślawością kości piętowej lub bez koślawości,

b) stopy płaskie poprzecznie z koślawością lub bez koślawości palucha,

c) stopy płasko-koślawe ze zniesieniem obu łuków

Postępowanie korekcyjne sprowadza się do przywrócenia prawidłowych warunków anatomicznych stopy (rozciągania mięśnia trójgłowego łydki, wzmacniania mięśni krótkich i długich stopy, zginaczy palców) oraz wyrobienia odruchu, a następnie nawyku prawidłowego ustawiania i obciążenia stóp zarówno w odciążeniu jak i w obciążeniu ciężarem ciała.

Zalecenia: chodzenie boso po nierównym i urozmaiconym terenie (las, łąka, piasek, żwir), prawidłowe obuwie, odpowiednia higiena nóg, korzystanie z obuwia Vibram Fivefingers.

Przeciwwskazania: długotrwałe stanie, marsz z dużym obciążeniem, dźwiganie ciężarów, skoki i zeskoki na twarde podłoże, stanie w dużym rozkroku, siad klęczny z podudziami rozsuniętymi na zewnątrz, gra w piłkę nożną, jazda na nartach techniką oporową, jazda na łyżwach.

Paluch koślawy

Wada ta powstaje na skutek opadnięcia sklepienia poprzecznego stopy, przywiedzenia, podniesienia i zrotowania na zewnątrz pierwszej kości śródstopia oraz odwiedzenia palucha ku bokowi.

Paluch koślawy zazwyczaj leczy się ortopedycznie. Działanie korekcyjne jest w zasadzie ograniczone i sprowadza się przede wszystkim do redresji. Polega ona na zakładaniu peloty na paluch i utrzymywaniu jej w trakcie snu. Należy unikać ciasnych skarpet, wąskiego obuwia oraz obuwia na wysokim obcasie, przeciążania stóp.

Ważnym elementem terapii może okazać się obuwie Vibram Fivefingers, bowiem konstrukcja tego obuwia wymusza prawidłowe ustawienie palucha podczas użytkowania obuwia. Co więcej, podczas chodzenia czerpiemy korzyść terapeutyczną poprzez stały masaż stóp, pobudzenia receptorów, więzadeł i mięśni.

Stopa wydrążona

Powstaje na skutek nadmiernego wysklepienia stopy. Łuk podłużny stopy jest powiększony, a więc skrócony. Nadmiernie wysklepionej stopie towarzyszy zazwyczaj "szponowate" ustawienie palców.

Wada ta jest najbardziej zauważalna u dzieci pomiędzy 10 a 14 rokiem życia. Powstaje na skutek wrodzonych zaburzeń w dolnej części rdzenia kręgowego. Leczenie polega głównie na stosowaniu wkładek ortopedycznych i specjalnego obuwia w przypadku niewielkich zniekształceń. Zniekształcenia dużego stopnia kwalifikuje się do leczenia operacyjnego.

W początkowym stadium wady można stosować ćwiczenia czynne jak: zgięcia grzbietowe stóp przy zgiętym paluchu i ruchy odwodzenia przedniego odcinka stopy przy zgiętym paluchu. Ćwiczenia te dają pożądane rezultaty tylko w przypadku nieznacznie zaznaczonej wady po wcześniejszym rozluźnieniu stopy poprzez masaż lub kąpiele solankowe. Wszystkie te ćwiczenia można wykonywać w obuwiu VFFs, a samo korzystanie z niego na co dzień przynosi pożądany efekt terapeutyczny.

Tekst pochodzi z bloga 5palcow.pl

Komentarze (4)
Poznaj swoje stopy!
Zaloguj się
  • karol2018

    0

    Przepraszam, zapomniałem podać linka
    pl.footwave.com

  • karol2018

    0

    Stopy noszą cały nasz ciężar przez całe życie. Często są ściskane w zbyt wąskim obuwiu lub przeciążane w butach na wysokim obcasie. Ból stóp nie jest zjawiskiem naturalnym – nasze stopy potrzebują odpowiedniego wsparcia! Dynamiczne wkładki ortopedyczne FootWave w odróżnieniu od innych wkładek zapewniają korekcję biomechaniczną w każdej fazie cyklu chodu. Każda stopa potrzebuje wkładek👣!

  • milena-ka

    0

    Tak często bagatelizujemy dolegliwości stóp, a przecież to na nich opiera się ciężar całego ciała. Jak doznałam urazu stopy w wyniku biegania, to wspomogłam się suplementem diety wzmacniającym stawy Hyalutidin i moja stopa szybko wróciła do formy ;)

  • Owijek Owijek

    0

    Sporo osób ma problem z doborem odpowiedniego obuwia biegowego do swojej stopy. Jeżeli kupimy nieodpowiednie po pewnym czasie wada może się pogłębić i stopy będą się koślawić razem z butami. New Balance ma oddzielnie buty dla stopy pronującej i supinującej lub neutralnej warto na to zwrócić uwagę i wejśc na stronke firmową newbalancesklep.pl i sprawdzić dokładniej o co w tym chodzi.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX